เมื่อโลกปัจจุบันมีข้อมูลเกิดขึ้นมหาศาลและมีปัญหาซับซ้อนเกิดขึ้นมากมาย
ทั้งปัญหาที่เคยเกิดขึ้นมาแล้ว และปัญหาที่ยังไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน การแก้ปัญหาที่ซับซ้อนได้
เราจำเป็นต้องมีความสามารถในการ Rethink หรือ Critical
Thinking โดยยอมรับว่าความคิดแรกนั้นอาจจะไม่ถูกต้อง
แต่การยอมรับว่าความคิดของเราเป็นความคิดที่ผิดนั้นมักจะเป็นเรื่องยาก
เพราะขัดแย้งกับความรู้สึกภายในตัวเองมากมาย เราจึงมักเห็นคนที่โต้เถียงกันบนความคิดของตนเองเป็นหลัก
โดยไม่ฟังความเห็นต่าง หรือที่เรียกว่า อยู่ในกับดักของ First-Instinct
Fallacy
หนังสือ
“Critical
Thinking for Reasoned Decision Making” จึงเกิดขึ้นจากความตั้งใจของผู้ซึ่งได้รับโอกาสทำงานระดับชาติและระดับโลก
3 ท่าน ศุภวิทย์ ภาษิตนิรันดร์ (เซนเซเล็ก) ดำรงตำแหน่งคณะกรรมการและผู้จัดการโครงการบริหารจัดการน้ำโดยชุมชน
ตามแนวพระราชดำริ, ธเนศ นะธิศรี
ผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารจัดการน้ำใต้ดินจากสหรัฐอเมริกา
หนึ่งในทีมจิตอาสาที่ร่วมปฏิบัติหน้าที่เบี่ยงเบนทางน้ำไม่ให้ไหลเข้าสู่ถ้ำหลวง และ
Executive Producer ภาพยนตร์สารคดีเรื่อง The Rescue ของ National Geographic และ ดร.ปริเวท วรรณโกวิท
หัวหน้าศูนย์วิศวกรรมสารสนเทศภูมิศาสตร์และนวัตกรรม (KGEO) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
คณะกรรมการและฝ่ายวิชาการ โครงการบริหารจัดการน้ำโดยชุมชน ตามแนวพระราชดำริ
และทีมจิตอาสาเบี่ยงน้ำถ้ำหลวง
ได้นำเสนอองค์ความรู้ผ่านประสบการณ์ตัวอย่างจากปรากฏการณ์ถ้ำหลวง
เพื่อให้ผู้อ่านได้เห็นภาพและร่วมคิดวิเคราะห์สถานการณ์ไปพร้อมกัน
อีกทั้งเป็นการขยายองค์ความรู้สู่การสร้าง หลักสูตรชลกร (บริหารจัดการน้ำ) โดย
ศุภวิทย์ ภาษิตนิรันดร์ (เซนเซเล็ก) และ ดร.ปริเวท วรรณโกวิท
ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการน้ำ
นำมาขยายผลสู่องค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
และสร้างแบบแผนความสำเร็จสู่เวทีการประชุมทางวิชาการระดับโลก
ที่จัดขึ้นในช่วงกลางปี 2565 นี้อีกด้วย (ประเทศไทยเป็นประเทศที่ประสบปัญหาเรื่องการจัดการน้ำเป็นอันดับต้น
ๆ ของโลก) เพราะเรื่องน้ำมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งต่อการพัฒนาประเทศ
ดังที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ทรงให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการน้ำ และทรงงานด้านการจัดการน้ำตลอดพระชนม์ชีพของพระองค์
เพราะน้ำคือชีวิต คือความสำคัญยิ่งต่อการดำรงอยู่ของมนุษยชาติ
คุณศุภวิทย์
ภาษิตนิรันดร์ (เซนเซเล็ก) คณะกรรมการและผู้จัดการโครงการบริหารจัดการน้ำโดยชุมชน
ตามแนวพระราชดำริ กล่าวว่า “Critical Thinking หมายถึงการคิดเชิงวิพากษ์
วิจารณ์ แปลว่า เราพยายามมองเหตุการณ์ด้วยความเป็นจริง
มองเหตุการณ์โดยใช้ข้อมูลก่อนที่จะตัดสินว่ามันถูกหรือมันผิด
ไม่กระโดดลงไปเชื่อทันทีว่าสิ่งนั้นถูก แต่เรามีการวิเคราะห์ วิจารณ์
และวิพากษ์ เพื่อให้เกิดการตัดสินใจที่มีเหตุมีผล และนำไปสู่การตัดสินใจที่ถูกต้องมากยิ่งขึ้น
สาเหตุที่ Critical
Thinking เป็นทักษะสำคัญในอนาคต
เพราะว่าโลกสมัยนี้มีการเปลี่ยนแปลงค่อนข้างรวดเร็ว ความเชื่อ ความคิด หลักการเดิม
ๆ อาจจะไม่ถูกต้องสำหรับโลกในอนาคตอีกต่อไป
เพราะฉะนั้นเราจึงจำเป็นต้องมีวิธีการคิดที่เรามองหาแนวทางใหม่ ๆ เพื่อทำให้เกิดการทำงานที่ดีมากขึ้นกว่าเดิม
การมี
Critical
Thinking ทำให้ชีวิตประสบความสำเร็จง่ายขึ้น เพราะ Critical
Thinking คือการยอมรับความเห็นต่าง
เพราะเราเชื่อโดยพื้นฐานว่าความแตกต่างมันคือสิ่งที่ทำให้เรามองเห็นได้รอบด้านและมองเห็นทุกอย่างด้วยความรัดกุมมากขึ้น
เราไม่ได้มองว่าการเห็นต่างคือคนที่ไม่เหมือนเรา
และเราพยายามหักล้างความคิดเห็นเขา
แต่เราพยายามมองด้วยใจเป็นธรรมและความเข้าใจในอีกมุมมองหนึ่ง ยิ่งเรามีทักษะตัวนี้มาก
การยอมรับความคิดเห็นก็จะเกิดได้ง่ายขึ้น
ในหนังสือ
Critical
Thinking เราแบ่งทั้งหมดออกเป็น 4 ช่วงด้วยกัน ผ่านเรื่องจริงและประสบการณ์จริงของนักเขียนอีก
2 ท่าน ช่วงแรก เป็นเรื่องของการปฏิบัติการถ้ำหลวง
ทำอย่างไรที่ทำให้เหตุการณ์ถ้ำหลวง สามารถช่วยเหลือเด็กทั้ง 13 คน
ออกมาได้อย่างปลอดภัย ช่วงที่ 2 เป็นเรื่องเกี่ยวกับการสร้างภาพยนตร์เรื่อง
The Rescue จากเดิมเป็นภาพยนตร์ที่ค่อนข้างมีมุมมองด้านเดียว
การใช้ Critical Thinking สามารถทำให้หนังเรื่องนี้ถ่ายทอดเรื่องราวได้ครบถ้วนและสมบูรณ์แบบมากยิ่งขึ้น
ช่วงที่ 3 คือเรื่องการสร้างหลักสูตรชลกร เดิมทีเราพยายามสร้างหลักสูตรชลกร
โดยใช้มุมมองแค่มุมมองเดียว แต่ตอนนี้เราพยายามทำให้มีความหลากหลาย หลายมิติ
ทั้งในมุมของภาคเอกชน ในมุมของภาครัฐ และมุมมองของต่างประเทศ ช่วงที่ 4
คือการถอดบทเรียน และสร้างเป็นกระบวนการ
ที่ทำให้คนทุกคนสามารถทำซ้ำและเกิดผลสำเร็จอย่างเช่นทั้ง 3 เรื่องที่กล่าวมาแล้ว
สิ่งสุดท้ายที่อยากจะฝากไว้ให้คิด
คือ ค่าความรู้มีราคา
แต่ค่าความไม่รู้มีค่าเสียหายที่มีราคาแพงยิ่งกว่า เพราะฉะนั้นอยากให้ทุกคนได้ลองอ่านหนังสือเล่มนี้ดูครับ
เชื่อว่าจะเป็นประโยชน์กับทุกท่าน หนังสือเล่มนี้ เขียนด้วยความตั้งใจ
และเป็นหนังสือที่ใช้ความตั้งใจมากที่สุด ตั้งแต่เคยเขียนหนังสือมา ด้วยการรวบรวมองค์ความรู้จากผู้เชี่ยวชาญหลาย
ๆ ท่าน ใครได้อ่านหนังสือเล่มนี้ ผมเชื่อว่าเป็นบทเรียนมูลค่าสูงที่มีราคาไม่แพง
ฝากทุกท่านติดตาม Critical
Thinking ได้ตามร้านหนังสือชั้นนำทั่วไปครับ”
ดร.ปริเวท
วรรณโกวิท หัวหน้าศูนย์วิศวกรรมสารสนเทศภูมิศาสตร์และนวัตกรรม (KGEO) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี คณะกรรมการและฝ่ายวิชาการ
โครงการบริหารจัดการน้ำโดยชุมชน ตามแนวพระราชดำริ และทีมจิตอาสาเบี่ยงน้ำถ้ำหลวง
กล่าวว่า “ในหลักสูตรชลกร Critical Thinking
มีความสำคัญมาก เพราะเราต้องทราบปัญหาก่อน เราถึงจะเลือกเครื่องมือมาใช้ในการแก้ปัญหาได้ถูกต้อง
ซึ่งในหลักสูตรชลกร ถูกบรรจุอยู่ในหลักสูตรของช่างกลเกษตร มี 6
วิชาเฉพาะในการจัดการน้ำ ซึ่งในการจัดการน้ำจะมีตั้งแต่ ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ
ในการจัดการน้ำที่บ้านเรามีปัญหาหลัก
คือ ชุมชนไม่ได้มีส่วนร่วมหรือมีการจัดการด้วยตนเอง เพราะฉะนั้นหลักสูตรชลกรนี้
ถ้าสามารถถ่ายทอดให้ชุมชนมีองค์ความรู้ เด็กนักเรียนหรือเกษตรกรที่เข้ามาเรียนจะสามารถจัดการได้ด้วยตนเอง
โดยชุมชนเอง ทำให้มีศักยภาพไม่ว่าจะเป็นการลงทุนอะไรต่าง ๆ คิดวิเคราะห์
มีเหตุมีผล แล้วก็ได้ผลประโยชน์ตอบแทนมาคุ้มกับสิ่งที่ทำไป
Critical
Thinking ไม่ใช่ว่าไปเรียนก็จะได้มา ต้องผ่านกระบวนการ ผ่านการฝึก
ผ่านการทดสอบ ทดลอง เช่น การใช้ชีวิตจริง ๆ มันก็จะมีปัญหาเข้ามาตลอด
เพราะฉะนั้นกระบวนการ พอไปหลอมรวมกับประสบการณ์ แล้วมีการแก้ปัญหาที่ถูกต้อง
โฟกัสตรงกับจุดที่มัน Critical Thinking จริง ๆ
มันก็สามารถประยุกต์ได้ ไม่ใช่แค่การจัดการน้ำ การบริหารประเทศ
การบริหารการเงินส่วนตัว การบริหารในครัวเรือนก็ได้
มันจึงเป็นกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ทำอย่างไรให้คิดแก้ปัญหา
หนังสือ
Critical
Thinking for Reasoned Decision Making เล่มนี้ ผมเขียนในส่วนของการสร้างหลักสูตรชลกร
ในเวลา 2-3 ปีที่ผ่านมา เราได้ออกสำรวจ มีการเก็บข้อมูล มีการทำธนาคารน้ำใต้ดิน
และการจัดการน้ำ เน้นทั้งการหาที่ให้น้ำอยู่ ทำทางให้น้ำไหล
และกักเก็บน้ำไว้ได้ดิน โดยเน้นประหยัด ชุมชนช่วยชุมชนเอง ชุมชนมีส่วนร่วม
และธรรมชาติช่วยธรรมชาติ และหลอมรวมศาสตร์พระราชาของในหลวงรัชกาลที่ 9
เข้ามาอยู่ในกระบวนการ Critical
Thinking ของเรา
หนังสือเล่มนี้
ประกอบด้วยส่วนของ The
Rescue หรือว่า หมูป่า เป็นตอนของความสนุก ที่มาที่ไปที่เรากล้าที่จะทำ
ถึงเราเป็นมดตัวเล็ก ๆ ก็ทำต่อไป ด้วยความที่อยากเห็นประเทศพัฒนา
อยากให้ประเทศนี้มีการจัดการน้ำสู่ชุมชน จึงเกิดการสร้างองค์ความรู้ขึ้นมา แล้วถ่ายทอดต่อยอดและมาขมวดปมให้เป็น
Critical Thinking
เพราะฉะนั้นก็เป็นตัวอย่างหนึ่งที่จะสามารถไปประยุกต์ใช้ได้กับชีวิตประจำวันและสิ่งอื่น
ๆ ก็เลยฝากไว้ให้อ่านสนุก ๆ ดู อย่าอ่านแบบซีเรียสมากนะครับ อ่านหลาย ๆ
ครั้งได้ครับ”
ธเนศ
นะธิศรี ผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารจัดการน้ำใต้ดินจากสหรัฐอเมริกา
หนึ่งในทีมจิตอาสาที่ร่วมปฏิบัติหน้าที่เบี่ยงเบนทางน้ำไม่ให้ไหลเข้าสู่ถ้ำหลวง
และ Executive
Producer ภาพยนตร์สารคดีเรื่อง The Rescue ของ
National Geographic กล่าวว่า “ในมุมมองผม
Critical
Thinking เป็นกระบวนและระบบการคิดที่จำเป็นและสำคัญ
ในการนำไปแก้ไขปัญหาในชีวิตประจำวันและการทำงานต่าง ๆ การมี Critical
Thinking
เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้งานประสบความสำเร็จได้ด้วยการคิดเป็นระบบ
ในภารกิจถ้ำหลวง
Critical
Thinking
ก็ถูกนำมาใช้ในการทำงานร่วมกันระหว่างทีมต่างประเทศ ทีมไทย และทีมนักประดาน้ำในถ้ำ
เป็นภารกิจที่มีความหลากหลายทางเชื้อชาติ แนวคิด
เพราะแต่ละคนมาจากภูมิหลังที่ต่างกัน พื้นที่ต่างกัน การใช้ Critical
Thinking มาช่วยตรงนี้ คือ เราต้องมองว่าแต่ละคนเขาต้องการอะไร
แล้วเราจะนำพวกเขามาทำงานร่วมกันได้อย่างไร โดยที่ทุกคนสามารถไปสู่เป้าหมายที่ตั้งไว้ตอนแรกได้
เมื่อวิเคราะห์ได้แล้ว ก็มาสร้างกระบวนการทำงาน และทำงานตามระบบที่ได้วางแผนไว้
เช่น การเบี่ยงเบนทางน้ำ ปกติต้องใช้เวลานาน
แต่เราก็สามารถทำทุกอย่างให้เสร็จได้ภายใน 2- 3 วัน ซึ่ง Critical Thinking เข้ามาช่วยตรงนี้ได้อย่างมากเลยทีเดียว
ในหนังสือ
Critical
Thinking for Reasoned Decision Making เล่มนี้ ผมเขียนเรื่องภารกิจถ้ำหลวง
และเบื้องหลังการสร้างสารคดีเรื่อง The Rescue ของ National
Geographic ผมหวังว่าหนังสือเล่มนี้
จะเป็นหนึ่งในเรื่องราวการแบ่งปันประสบการณ์การทำงานของฝั่งผม
และหวังว่าผู้อ่านจะนำเรื่องราว เทคนิคต่าง ๆ
ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและในอนาคต
แน่นอนว่าเรื่องราวในหนังสือ
Critical
Thinking เล่มนี้ มีหลายเรื่องที่ไม่เคยเปิดเผยที่ไหนมาก่อน
โดยเฉพาะภาพต่าง ๆ ระหว่างการทำสารคดีเรื่อง The Rescue ของ National
Geographic ที่ได้ถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์ของปีนี้
และได้รับเสนอชื่อใน BAFTA Awards 2022 ด้วย ซึ่งถือว่าเป็นสารคดีที่ดีที่สุด
The Best Documentary of 2022
ฝากถึงผู้อ่านว่า
ความรู้ไม่ได้ถูกจำกัดอยู่เฉพาะในห้องเรียน และไม่ได้ถูกจำกัดอยู่กับองค์กรใดองค์กรหนึ่ง
ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยี ความรู้เป็นเรื่องที่ทุกคนเข้าถึงได้ง่ายมาก และการที่เรามี
Critical
Thinking จะทำให้เราสามารถทำในสิ่งที่เราไม่จำเป็นต้องไปเรียนก็ได้ ด้วยการรับข้อมูลข่าวสารและใช้วิจารณญาณในการวิเคราะห์ข้อมูล
เราก็สามารถทำทุกอย่างได้ตามที่เราต้องการครับ”
หนังสือ Critical
Thinking for Reasoned Decision Making ฉบับ Unplug Coding ถอดบทเรียน Critical Thinking จากกรณีศึกษายาก ๆ 3
กรณี คือ 1. บทเรียนจากภารกิจถ้ำหลวง 2. การสร้างภาพยนตร์สารคดี THE RESCUE
และ 3. การสร้างหลักสูตรชลกร เพื่อให้เห็นโครงสร้างระบบแนวคิด
กระบวนการเชิงลึก แบบของการแก้ปัญหา และความสำคัญของทีมเวิร์กในการทำงาน โดยกรณีศึกษาทั้ง
3 กรณีนี้ มีสิ่งที่เหมือนกันคือ การทำให้เกิดผลสำเร็จได้ด้วยการใช้ Critical
Thinking ซึ่งเป็นทักษะของอนาคตของคนทำงานทุกคนต้องมี
และประยุกต์ใช้งานให้ได้ไม่ว่าจะเกิดสถานการณ์ใดก็ตาม โดยช่วงท้ายของหนังสือ
ผู้เขียนยังได้ถอดรหัสของความสำเร็จ ด้วยการสร้าง Standard Process ที่ใครก็ตามก็สามารถสร้างทักษะ Critical Thinking ได้เช่นเดียวกัน
หนังสือ Critical
Thinking for Reasoned Decision Making หนา 408 หน้า ราคา 349 บาท
มีวางจำหน่ายที่ร้านซีเอ็ดบุ๊คเซ็นเตอร์และร้านหนังสือชั้นนำทั่วประเทศ
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ สำนักพิมพ์วิช Line : @wishbooks
หรือ โทร. 02 418 2885
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น